Zo werkt Femme au Fone!

Inmiddels heeft Femme au Fone in Zuid Kivu (Oost Congo) veel bereikt: een SMS systeem waar 500 vrouwen uit de hele provincie aan bijdragen werkt; op basis daarvan worden wekelijks (interactieve) radio-uitzendingen gemaakt, de eerste (media-) campagnes zijn gestart en een groot onderzoek heeft geresulteerd in het rapport 'Echoes of women's security in South Kivu'.

Eliane Pole Pole

"Ik heet Eliane PolePole, ik ben journalist en ik werk op de redactie van Femme au Fone in Bukavu. 's Morgens als ik aan het werk ga kan ik in de computer zien welke SMS-boodschappen we hebben gekregen van zo'n 500 vrouwen in de hele provincie Zuid Kivu. Wij selecteren de meest relevante boodschappen over de veiligheid van vrouwen, die bellen we op om ze te verifiëren, daarna analyseren we de inhoud met mijn 7 collega's."

Zo begint een kort filmpje (Femme au Fone en de veiligheid van vrouwen) dat Femme au Fone over haar werk maakte. Femme au Fone is een communicatie en informatie project dat campagnes voert en lobbyt voor veiligheid van vrouwen (mede in het kader van de resolutie 1325 van de VN). We doen ook onderzoek op basis van de grote hoeveelheid SMS die we ontvangen (vorig jaar in totaal 2000, die zo'n 400 verschillende incidenten betreffen). We verifiëren die in veldbezoeken en diepte-interviews en zo'n 40 vrouwen over de hele provincie hebben smartphones gekregen waarmee ze ons tweewekelijks een update over de lokale situatie in de belangrijkste dorpen sturen. We hebben net ons eerste rapport gepubliceerd: 'Echoes of women's security in South Kivu'.

Eliane: "Wij werken samen met Radio Maendeleo, het populairste radio station in de regio, ze hebben zo'n miljoen luisteraars), en op hun zender maken we een wekelijks radioprogramma. We kunnen bij incidenten dus kiezen om er een radioprogramma van te maken, SMS-alerts uit te sturen als het werkelijk gevaarlijk is, lokale en internationale organisaties te waarschuwen en in te zetten (tot aan de politie, de provinciale regering en Monusco hebben we contacten). Op de belangrijkste issues voeren wij campagne. Dat zijn op het moment huiselijk geweld, misbruik van – politieke – macht en vooral de veiligheid van vrouwen en het verzekeren van hun inbreng in concrete (vredes-)veranderingen hier in de provincie."

Context

In realiteit heeft het officiële einde van de oorlog in Oost Congo nauwelijks verschil uitgemaakt voor de bevolking: sinds 2009 zijn mensenrechtenschendingen aan de orde van de dag, en regelmatig zijn er offensieven in de provincies van Zuid Kivu tegen M23 of FDLR (de 'rebellen'). Maar ook het officiële Congolese leger weet van wanten als het gaat om afpersen van mensen (bijvoorbeeld bij road-blocks) en het handhaven van een terreur regime waar moorden, plunderen en seksueel geweld aan de orde van de dag zijn.

Enkele voorbeelden: Op zondag 6 juni 2014 werden 30 mensen vermoord op de vlakte van Rusisi-Uvira (zie onze analyse op www.femmeaufone.net). Vierhonderd mensen vluchtten naar de stad Sange. In Kavumu schoot in mei een dronken politieagent 2 collega's dood en verwonde 5 burgers. In juli was er een grote operatie van het Congolese leger tegen de MaiMai militia in Yakutumba, met verstrekkende gevolgen voor de burgerbevolking die op de vlucht sloeg. In Kabamba werd een lokale autoriteit vermoord door onbekende gewapende mannen.

Het smokkelen van wapens (een Kalashnikoff kost hier 40 dollar) is hier doodgewoon en die veroorzaken weer veel slachtoffers. In dit klimaat is het niet vreemd dat vrouwen te lijden hebben van dit alles. Ons onderzoek 'Verre Echo's' toont aan dat seksueel geweld tegen vrouwen veel wijder voorkomt dan alleen in oorlogssituaties en veel vaker in het 'gewone' leven voorkomt: huiselijk geweld, seksueel geweld op straat zijn de meest voorkomende incidenten, naast die in verband met militairen of gewapende groepen. De grote economische onzekerheid is mede de achtergrond van veel van dit geweld.