Verkiezingen in DR-Congo: Ondanks alles doen de vrouwen mee

Juni 2015, Door Eliane POLEPOLE, redactie Femme au Fone

1 juni 2015 15:24

Begin dit jaar kondigde de verkiezingsraad van Congo (DRC) de datum van de verkiezingen aan: de eerstkomende (provincies en gemeenteraden) vinden plaats op 25 oktober a.s.

Ondertussen zijn in Zuid-Kivu vrouwen op verschillende manier actief geworden rond deze verkiezingen. De 'Observatoire de la Parité' (het Gender Gelijkheids observatorium) richt zich op vrouwelijke kandidaten met informatie; de radio drama serie 'Ni Wakati' ('nu of nooit') is een initiatief van de Congolese vrouwen caucus, speciaal bedoeld voor vrouwen in rurale gebieden. Zij willen duidelijk maken, dat het landsbestuur vrouwen hard nodig heeft.

Vrouwen in politieke partijen

Vrouwen zijn inmiddels wel in groten getale actief in politieke partijen, in tegenstelling tot de verkiezingen van 2006 en 2011. "Wij kijken serieus welke vrouwen op de kieslijst kunnen staan", zegt Apollinaire Bulindi, voorzitter van de Alliance des Forces Democratiques pour la Liberation de Congo (AFDC), de partij van president Kabila.

Maar om daadwerkelijk gekozen te worden hebben kandidaten zelf ook veel geld nodig, en dat hebben veel vrouwen niet. "Wij hebben vrouwelijke kandidaten, maar ze hebben weinig kans tegen rijkere en populaire mannen" voegt Apollinaire Bulindi meteen toe.

Maar Marie Jeanne Kazunguzibwa (die in 2011 niet werd gekozen) zegt: "Ik ben nu weer kandidaat voor de provinciale verkiezingen, en er is verandering gaande; mensen realiseren zich, dat vrouwen voor vrouwenrechten strijden. Mijn civil society- collega's helpen mij nu."

"Het wordt nu verkiezingstijd, en ik zie niet in hoe ons land verder komt zonder vrouwen in de regering. Wij gaan extra ons best doen, ondanks de kieswet, die vrouwen niet helpt" legt Prudence Shamavu uit, de voorzitster van de Réseau des Femmes membres des Partis Politiques au Sud-Kivu, RFPP.

De beperkingen van de verkiezingswet

Op 17 januari dit jaar werd een omstreden kieswet aangenomen door het parlement in Kinshasa en onmiddellijk daarna ontstonden misverstanden en zelfs grote demonstraties in Kinshasa en verschillende provincies. Verscheidene mensen werden gedood of raakten gewond, er waren veel arrestaties, SMS en mobiel internet werden door de regering zelfs een maandlang afgesloten!

"Mensen gingen de straat op vanwege artikel 8 van de kieswet, die voorschreef om eerst een volledige volkstelling te houden, maar die in feite bedoeld was om de huidige regering langer in het zadel te houden. Maar ondertussen wordt vaak vergeten, dat met name ook voor vrouwen de wet slecht uitwerkt omdat een artikel dat voorschreef dat de helft van de kandidaten van politieke partijen vrouwen moesten zijn, geschrapt werd " stelt Aimé Jules Murhula, national secretary of the Parti Congolais pour Progrès (PCC), een oppositie partij.

Inderdaad luidt Artikel 13: 'Het feit dat er op de door partijen ingediende kieslijsten geen sprake is van gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen, noch van gehandicapten, is geen reden (voor de kiescommissie) om de lijst af te wijzen'!

"Dat was natuurlijk een grote teleurstelling, na al het lobbywerk, dat wij in Kinshasa hadden gedaan" zegt Edwige Cishimbi van 'Observatoire de la Parité' (het Gender Gelijkheids observatorium). "Vooral nadat parlementariërs ons hadden beloofd dat Artikel 13 aangepast zou worden en er op zijn minst 30% vrouwen op de kieslijsten zouden moeten staan. Uiteindelijk sneuvelde dit artikel, omdat het Constitutionele hof had besloten, dat quota voor vrouwen niet in de grondwet staan, en dus ook niet in gewone wetten mogen.

Het wordt niks zonder vrouwen! (Rien sans les femmes!)

Een groep civil society organisaties uit Noord- en Zuid Kivu en Kinshasa zijn nu in actie gekomen en hebben de campagne 'Rien sans les femmes' gestart. Femme au Fone doet daaraan actief mee door het media-deel voor haar rekening te nemen.

Wij willen dat er meer vrouwen meedoen in de komende verkiezingen en dat die dan ook gekozen worden! International Alert en Kvinna till Kvinna coördineren de campagne.

Samen hebben we een petitie , die door 200.000 mensen ondertekend was, aan de voorzitter van het parlement aangeboden waarin gevraagd wordt om artikel 13 van de kieswet te herzien, zodat kieslijsten waarop onvoldoende vrouwen staan geweigerd zullen worden.

"Wij hopen dat onze regering op zijn minst enkele verplichtingen jegens het volk waarmaakt, en dat ze minimaal begrijpen, dat zonder vrouwen niets goed kan werken in dit land" zegt Julienne Baseke van AFEM-SK, een van onze Femme au Fone partners, en ook actief in de campagne.

Enkele cijfers ter vergelijking: in de regering zijn 7 van de 48 ministers vrouw, 52 van de 500 parlementsleden zijn vrouw, 6 van de 108 senatoren, en er is zelfs geen enkele vrouwelijke gouverneur van een provincie.

"Er is zeker geen gebrek aan intellect onder Congolese vrouwen, die zijn net zo slim als mannen lijkt me. Er is wel een gebrek aan politieke wil om vrouwen toe te laten. Waarom worden vrouwen niet benoemd op dit soort posities?" vraagt Jules Aimé Murhula, de nationale secretaris van de PCP partij zich af.

De grondwet garandeert zeker wel gendergelijkheid!

"In de grondwet (artikel 14) staat duidelijk dat vrouwen het recht hebben op gelijke vertegenwoordiging in nationale, provinciale en lokale raden. De staat moet die gendergelijkheid ook garanderen, dat zou in de kieswet moeten terugkomen. Daarnaast heeft Congo zich hiertoe internationaal verplicht o.a. door CEDAW (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women) te ondertekenen in 1986. Ook in het Nationale Actie Plan van Congo voor resolutie 1325 van the VN heeft de staat zich verplicht het aandeel van vrouwen in beleidsbepalende organen te vergroten.

"In dit land zijn er net zo veel gekwalificeerde vrouwen als mannen. Vrouwen hebben het recht om ons land mede te besturen. Mannen hebben dit land altijd geregeerd, en wat is er van terecht gekomen? Wij vrouwen kunnen zeker meer duurzame ontwikkeling in dit land brengen." Zegt Prudencia Shamavu stellig.

In de campagne 'Rien sans les femmes' laten vrouwen duidelijk zien dat ze vast van plan zijn in deze verkiezingen voor een gelijke vertegenwoordiging van vrouwen te zorgen!